Điều trị rối loạn nuốt ở trẻ bại não

Bài viết bởi Bác sĩ Lê Thu Hương – Đơn nguyên Kỹ thuật cao Điều trị bại não và Tự kỷ – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City

Rối loạn nuốt là một rối loạn thường gặp ở trẻ bại não. Tổn thương não bộ do các bệnh lý trước, trong và sau khi sinh ở trẻ bại não không chỉ ảnh hưởng đến vận động ở các nhóm cơ ở tay, chân, thân mình, các tổn thương này còn làm ảnh hưởng đến vận động vùng hàm, mặt, miệng, lưỡi, hầu, thậm chí sự co thắt của thực quản khiến trẻ bại não gặp các vấn đề về kiểm soát đồ ăn, thức uống và khả năng nuốt.

1. Đại cương về rối loạn nuốt

Rối loạn nuốt không chỉ dẫn đến sự căng thẳng trong bữa ăn cho trẻ và người chăm sóc, nó còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của trẻ bại não do các vấn đề về suy dinh dưỡng, giảm sức đề kháng, viêm phổi tái diễn nhiều lần… Đây là một trong những nguyên nhân làm giảm tuổi thọ của bệnh nhân bại não.

Để trấn áp yếu tố này, rối loạn nuốt cần phải được phát hiện và điều trị kịp thời .

2. Kiểm soát rối loạn nuốt

2.1. Thay đổi tư thế cho ăn

Tư thế ăn là một phần rất quan trọng trong kiểm soát, điều trị rối loạn nuốt. Cho ăn sai tư thế làm ảnh hưởng đến quá trình nuốt hoặc làm rối loạn nuốt nặng thêm.

Tư thế và vị trí tương thích của đầu, cổ, thân mình, khung chậu và chân sẽ tạo thuận cho công dụng hoạt động miệng, giúp quy trình nuốt diễn ra bảo đảm an toàn, giảm rủi ro tiềm ẩn hít sặc và làm giảm sự căng thẳng mệt mỏi, căng thẳng mệt mỏi cho trẻ và người chăm nom. Sự không thay đổi của chân và khung chậu tác động ảnh hưởng đến sự không thay đổi tư thế thân mình, đai vai, đầu cổ, từ đó dẫn đến sự không thay đổi của hàm, mặt, lưỡi, miệng, ức chế những phản xạ không bình thường, làm quy trình nuốt thuận tiện hơn
Tư thế ăn cho trẻ bại não
Việc lựa chọn tư thế cho trẻ cần được những chuyên viên tư vấn sau khi nhìn nhận về những yếu tố như kiểu rối loạn nuốt, tuổi, thực trạng rối loạn hoạt động, những bệnh lý kèm theo, những rối loạn về cảm xúc và giác quan, nhận thức .

Ngoài ra, để hỗ trợ tư thế cho trẻ bại não, có thể sử dụng các ghế ngồi chuyên dụng cho trẻ bại não

2.2. Tăng cường cảm giác

Có thể tăng cường cảm xúc vùng hầu họng, miệng bằng kích thích sử dụng thức ăn chua, kích thích xúc giác nhiệt, biến hóa size, thể tích miếng thức ăn, đổi khác cấu trúc thức ăn

2.3. Thay đổi cách cho ăn

Thay đổi cách cho ăn hoàn toàn có thể giúp trẻ ăn bảo đảm an toàn và hiệu suất cao .

  • Thay đổi tốc độ cho ăn: cho ăn chậm hơn để trẻ có đủ thời gian để xử lý thức ăn.
  • Thay đổi thể tích miếng thức ăn hay vị trí đặt thức ăn trong miệng phù hợp tạo thuận cho quá trình nuốt.
  • Cho phép trẻ tự ăn hoặc đưa tay trẻ lên miệng khi người chăm sóc đặt thức ăn vào miệng giúp trẻ nhận thức được trẻ cần phải nuốt khi có thức ăn trong miệng.
  • Chia nhỏ bữa ăn, cho ăn nhiều bữa trong ngày

2.4. Điều chỉnh cấu trúc thức ăn

Điều chỉnh cấu trúc thức ăn nhờ vào vào năng lực nuốt của trẻ :

  • Với các trẻ sặc lỏng: có thể sử dụng các chất làm đặc nước để trẻ sử dụng nước được tốt hơn, cung cấp đủ lượng dịch cần thiết
  • Với các trẻ gặp khó khăn trong việc xử lý đồ ăn rắn: có thể chuyển sang chế độ ăn lỏng, thức ăn xay nhuyễn, mềm

2.5. Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ ăn:

Các dụng cụ hoàn toàn có thể sử dụng như thìa dẹt, giúp trẻ nhận thức ăn dễ hơn, cốc khuyết mũi, ống hút kiểm soát và điều chỉnh lượng dịch, dụng cụ tương hỗ cầm nắm như thìa có tay cầm to hơn …
Cốc khuyết mũi
Thìa hỗ trợ cho trẻ bại não

3. Điều trị rối loạn nuốt

3.1. Phục hồi chức năng

Tại những đơn vị chức năng Phục hồi tính năng, những trẻ rối loạn nuốt sẽ được lên kế hoạch điều trị :

  • Tập các bài tập vận động vùng miệng, hàm, lưỡi, môi, má chủ động và thụ động
  • Kích thích phản xạ nuốt
  • Bài tập tăng cường cảm giác
  • Bài tập nuốt gắng sức
  • Điện xung kích thích và tập nuốt với Biofeedback

3.2. Đặt thông dạ dày

Với các trẻ rối loạn nuốt nặng, đặt thông dạ dày là phương pháp cần thiết

Có nhiều loại thông dạ dày hoàn toàn có thể đặt :

  • Thông dạ dày mũi, miệng – ống thông dạ dày đặt qua mũi hoặc miệng xuống dạ dày.
  • Thông dạ dày qua da: là loại thông đặt vào dạ dày thông qua lỗ mở trực tiếp vào dạ dày qua thành bụng

Thông dạ dày qua da

Đối với trẻ bại não hoặc ở các bệnh nhân rối loạn nuốt cần dinh dưỡng qua thông dạ dày thời gian dài, thông dạ dày qua da là phương pháp nên ưu tiên sử dụng vì các ưu điểm vượt trội của loại thông này như việc dễ chăm sóc hơn, hạn chế trào ngược dạ dày – thực quản, giảm viêm phổi tốt hơn, thuận lợi cho việc tập nuốt hơn, không vướng, không gây kích thích hầu họng, mũi như các loại thông dạ dày mũi, miệng.

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là cơ sở y tế chất lượng cao tại Nước Ta với đội ngũ y bác sĩ có trình độ trình độ cao, được đào tạo và giảng dạy chuyên nghiệp, sâu xa trong nước và quốc tế, giàu kinh nghiệm tay nghề .Hệ thống thiết bị y tế văn minh, tối tân, chiếm hữu nhiều máy móc tốt nhất trên quốc tế giúp phát hiện ra nhiều căn bệnh khó, nguy hại trong thời hạn ngắn, tương hỗ việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ hiệu suất cao nhất. Không gian bệnh viện được phong cách thiết kế theo tiêu chuẩn khách sạn 5 sao, mang đến cho người bệnh sự tự do, thân thiện, yên tâm .

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Bài viết liên quan